Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) Kapıda: İhracatçılar Karbon Maliyetini Nasıl Yönetecek?

Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat (European Green Deal) hedefleri doğrultusunda hayata geçirdiği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) küresel ticaretin kurallarını kökten değiştirmektedir. SKDM ile ürün kalitesi ve fiyat rekabetiyle birlikte üretim sürecindeki karbon yoğunluğu da bir rekabet unsuru haline geldi. SKDM temelinde karbon kaçağını önlemeyi amaçlar. Aynı zamanda da Türkiye gibi AB’ye yoğun ihracat yapan ülkeler için yeni bir vergi yükü ve teknik raporlama zorunluluğu anlamına gelmektedir. İhracatçılar için bu süreç yeşil dönüşümle gelen bir fırsattır.

SKDM (CBAM) Nedir ve Hangi Sektörleri Kapsıyor?

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (Carbon Border AdjustmentMechanism- CBAM), Avrupa Birliği’nin 2050 yılına kadar karbon nötr olma hedefinin en kritik araçlarından biridir. AB dışındaki ülkelerde üretilerek Avrupa pazarına sunulan karbon yoğunluğu yüksek ürünlere, üretim aşamasında açığa çıkan emisyon miktarına göre ek bir mali yükümlülük getiren bir dış ticaret düzenlemesidir. Bu mekanizmanın temeli, AB içindeki üreticilerin Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında ödediği karbon fiyatı ile ithal edilen ürünlerin üretiminde ortaya çıkan emisyon maliyeti arasındaki farkı dengeleyerek karbon kaçağı (carbon leakage) riskini bertaraf etmektir.

SKDM, ilk başta karbon kaçağı riskinin en yüksek olduğu ve üretim süreçlerinde yoğun enerji/emisyon kullanan beş stratejik pilot sektörü kapsama almıştır: Demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre ve elektrik. AB’nin güncel planlamaları, yakın gelecekte hidrojen, polimerler (plastikler) ve karmaşık nihai mamul ürünlerin de bu kapsama dahil edileceğini göstermektedir. Bu durum ham madde üreticilerini ve bu ham maddeleri girdi olarak kullanan otomotivden beyaz eşyaya, inşaattan kimyaya kadar tüm alt sektörleri ve tedarik zincirinin her halkasını doğrudan etkileyen bir dönüşüm dalgasıdır. SKDM bir gümrük düzenlemesi değil Avrupa ile ticaret yapmak isteyen her işletmenin üretim modelini, enerji kaynağını ve sürdürülebilirlik raporlamasını yeniden tasarlamasını gerektiren küresel bir ekonomik mekanizmadır.

İhracatçı İçin Kritik Tarihler: Geçiş Dönemi ve Mali Yükümlülükler

SKDM süreci iki ana aşamadan oluşmaktadır ve ihracatçıların takvimlerini bu tarihlere göre yenilemesi gerekmektedir. 1 Ekim 2023 tarihinde başlayan Geçiş Dönemi, 31 Aralık 2025 tarihinde sonlanmıştır. Bu süreçte ihracatçıların herhangi bir mali ödeme yapması gerekmemiştir ancak ürünlerinin gömülü emisyon miktarlarını üçer aylık dönemler halinde AB’ye raporlamaları zorunlu hale gelmiştir. 1 Ocak 2026 itibarıyla başlayacak olan “Asıl Uygulama Dönemi’nde ise raporlanan her ton karbon emisyonu için SKDM sertifikası satın alma zorunluluğu doğmuştur. Bu tarih, karbon maliyetinin doğrudan ürün birim fiyatına ekleneceği ve rekabetçiliğin karbon verimliliği üzerinden ölçüleceği yeni bir ekonomik dönemin başlangıcıdır.

GreeniX ile SKDM Raporlaması: Verilerinizi AB Standartlarına Hazırlayın

Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (SKDM) getirdiği karmaşık gereklilikler karşısında ihracatçıların yaşadığı en büyük zorluk, Avrupa Birliği’nin talep ettiği “doğru, şeffaf ve doğrulanabilir veri” standartlarına ulaşmaktır. GreeniX olarak biz, bu veri krizini bir engel olmaktan çıkarıp işletmeniz için stratejik bir avantaja dönüştüren profesyonel çözümler sunuyoruz. AB’nin sürekli güncellenen raporlama şablonlarını ve teknik hesaplama metodolojilerini, işletmenizin üretim dinamikleriyle birleştirerek; emisyon verilerinizi uluslararası denetçilerin kabul edeceği yüksek standartlara ulaştırıyoruz. ISO 14064-1 kurumsal karbon ayak izi sertifikasyonundan, ürün bazlı gömülü emisyon hesaplamalarına (Life Cycle Assessment- LCA) kadar tüm süreçte uçtan uca rehberlik sağlayarak, ihracat süreçlerinizin aksamadan devam etmesini garanti altına alıyoruz.

GreeniX’in ileri teknolojik altyapısı ve dijital takip sistemleri sayesinde karbon ayak izinizi sadece pasif bir şekilde hesaplamakla kalmıyoruz bu verileri anlamlandırarak karbon maliyetlerinizi nasıl minimize edebileceğinize dair somut, uygulanabilir ve sürdürülebilir dönüşüm stratejileri geliştiriyoruz. Yapay zekâ destekli analizlerimizle, hangi noktada yapılacak bir yatırımın verginizi ne kadar düşüreceğini simüle ediyor, finansal yükünüzü hafifletecek yeşil enerji çözümleri kurguluyoruz.

GreeniX rehberliğinde verilerinizi dijitalleştirin, emisyon yönetiminde hata payını sıfırlayın ve küresel yeşil pazarda karbon maliyetlerinizi yöneterek öncü rolünüzü güçlendirin. Enerji bağımsızlığınız ve karbon yönetiminiz için en güvenilir çözüm ortağınızla tanışın; sürdürülebilir geleceği bugünden birlikte inşa edelim.